اثر هاله ای چیست و چه کاربردی در بازاریابی و فروش دارد؟

اثر هاله ای چیست و چه کمکی به خلق تصویر برند می‌کند؟

اثر هاله ای، یک سوگیری شناختی است که باعث می‌شود قضاوت کلی ما از یک شخص یا مفهوم، بر اساس چند ویژگی مثبت محدود شکل بگیرد. در این مقاله، با کاربرد این سوگیری در بازاریابی، آموزش، مدیریت و رفتار سازمانی آشنا خواهید شد.

قدیمی‌ترها می‌گفتند:«فلانی چهره‌اش نورانی است!» و جدیدترها می‌گویند:«موج انرژی‌اش مثبت است!» اما هر دو، یک معنا دارند: ما به دلیل چند ویژگی مثبت محدود، آن فرد را یک شخص کاملاً عاری از خطا می‌بینیم و دوستش داریم.

اثر هاله ای در روانشناسی، دلیل این موضوع را برای ما توضیح می‌دهد. در این مقاله،‌ خواهیم گفت که اثر هاله ای چیست، چه کاربردهایی دارد و چطور می‌شود از آن برای فروش بیشتر محصولات استفاده کرد.

✍🏻 پیشنهاد نویسنده: اگر می‌خواهید با سایر خطاهای تصمیم‌گیری هم آشنا شوید، حتماً مقالهٔ «سوگیری شناختی چیست؟» را هم بخوانید؛ آن‌جا ۲۵ نوع سوگیری شناختی موثر در بازاریابی را با مثال واقعی بررسی کرده‌ایم.

اثر هاله ای چیست؟

اثر هاله ای یا Halo Effect، یک نوع سوگیری شناختی است که باعث می‌شود ذهن ما روی یک ویژگی مثبت و برجسته یا برداشتی خوشبینانه از یک شخص، برند یا محصول، متمرکز شود و سایر ویژگی‌های غیرمرتبط را هم بر همان اساس قضاوت کند. 

معنی اثر هاله ای چیست؟

🧩 مثلاً در قفسه‌های فروشگاه، همهٔ ما سراغ محصولی می‌رویم که بسته‌بندی زیباتری دارد؛ چون این ویژگی مثبت را به سایر خصوصیات هم تعمیم می‌دهیم و فکر می‌کنیم حتماً کیفیت بهتری هم دارد.

مغالطه اثر هاله ای، در سال ۱۹۲۰ توسط ادوارد ثورندایک به جامعهٔ علمی و روانشناسی معرفی شد و در حال حاضر، در دنیای بازاریابی، تصمیم‌گیری‌های مدیریتی، آموزش، رفتارهای سازمانی و حتی زندگی شخصی، می‌توانید تاثیر آن را روی ارزیابی‌های انسان‌ها از مفاهیم مختلف ببینید.

💟 پیشنهاد مطالعه: علوم رفتاری چیست؟ (بررسی دقیق مفهوم Behavioral Science و کاربردهای آن در دنیای بازاریابی)

۲ آزمایش‌ علمی درباره نحوه عملکرد اثر هاله ای

مکانیزم اثر هاله ای بسیار ساده است: ذهن ما ویژگی‌های مثبت را می‌بیند و سایر ویژگی‌ها را هم بر همان اساس قضاوت می‌کند. اما برای درک بهتر این فرایند، بیایید دو آزمایش علمی را با هم بررسی کنیم:

🔸 آزمایش اول در سال ۱۹۲۰ توسط ادوارد ثورندایک انجام شد. او از فرماندهان ارتش خواست که سربازان خود را بر اساس مهارت رهبری، ظاهر فیزیکی، هوش، وفاداری و قابل اعتماد بودن ارزیابی کنند.
امتیاز نهایی افراد، همبستگی بالایی داشت و اغلب امتیازها، یکنواخت بودند؛ میانگین همبستگی بین هیکل خوب و هوش بالا ۰.۳۱، میان هیکل خوب با مهارت رهبری ۰.۳۹ و میان هیکل خوب و شخصیت اجتماعی، ۰.۲۸ بود. یعنی ظاهر سربازان، یک برداشت کلی در ذهن فرمانده ایجاد می‌کرد که قضاوت او را تحت تاثیر قرار می‌داد.
🔸 آزمایش دوم در سال ۱۹۴۶ توسط Solomon Asch اجرا شد. در این آزمایش، شرکت‌کننده‌ها باید عکس چند فرد را می‌دیدند و ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها را حدس می‌زدند. نکته این بود که تصاویر، از یک شخص بود؛ فقط در برخی عکس‌ها جذاب و در برخی، زشت بود.
شرکت‌کننده‌ها اغلب ویژگی‌های مثبت مانند هوش، مهربانی و مهارت‌های اجتماعی را به افراد زیبا نسبت دادند؛ در حالی که ارزیابی آن‌ها از تصاویر نامطلوب، اکثرا منفی بود.

در کل، مطالعات علمی و پژوهشی ثابت کرده‌اند که افرادی که ظاهر زیباتر و موجه‌تری دارند، اغلب باهوش‌تر و باشخصیت‌تر به‌نظر می‌رسند. حتی یک مطالعهٔ دیگر، نشان می‌دهد که در دادگاه‌ها، اعضای هیئت منصفه خیلی دیرتر می‌پذیرند که یک فرد جذاب و زیبا، مجرم باشد!

پس تا اینجای کار فهمیدیم که یک قضاوت مثبت، می‌تواند روی تمام ارزیابی‌های ما موثر باشد؛ اما این سوگیری، چه تاثیری در حوزه‌های مختلف زندگی ما دارد؟

💟 پیشنهاد مطالعه: مهم‌ترین عوامل موثر در فرایند تصمیم گیری خرید (بررسی ۵ فاکتور منطقی و ۷ فاکتور احساسی)

تاثیر هالو افکت در حوزه‌های مختلف

اثر هاله ای می‌تواند مثل یک شمشیر دو لبه باشد؛ گاهی به نفع یک نفر استفاده شود و گاهی، ضرری به دنبال داشته باشد. در ادامه، این سوگیری را در حوزه‌های مختلف بررسی می‌‌کنیم تا با نگاهی واقع‌بینانه‌تر آن را ببینیم:

اثر هاله ای در بازاریابی و فروش

در دنیای بازاریابی، اثر هاله ای به عنوان یک تکنیک استفاده می‌شود؛ یعنی متخصصان علوم رفتاری در بازاریابی سعی می‌کنند با ایجاد یک تصویر کلی مثبت از محصول یا برند، کاری کنند که برداشت عمومی افراد بهتر شود.

📊 بر اساس آزمایشی که در سایت thedecisionlab منتشر شده است، ویژگی‌های ظاهری محصول روی اعتماد مشتریان به آن موثر است. در این آزمایش، دو نسخهٔ متفاوت برای صفحهٔ ورود به سایت طراحی شد.

تست صفحه ورود برای بررسی اثر هاله ای در بازاریابی

سپس، از مخاطبان خواستند نظرشان را دربارهٔ زیبایی بصری، کارایی و اعتبار سایت بگویند. در کل افرادی که صفحهٔ ورود را «زیبا» ارزیابی کرده بودند، سایت را هم به‌طور کلی، کارآمدتر و معتبرتر می‌دانستند.

نتایج آزمایش اثر هاله ای در سایت thedecisionlab

⭐ البته این قضاوت به سطح محصول محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند روی تصویر کلی برند هم موثر باشد. مثلاً برندهایی که به مسئولیت اجتماعی یا CSR اهمیت بیشتری می‌دهند و آن را به نمایش می‌گذارند، اصولاً تصویر کلی مثبتی در ذهن مشتری دارند. یا برندهایی که یک محصول خوب و محبوب دارند، اصولاً در فروش محصولات دیگرشان هم موفق هستند.

💟 پیشنهاد مطالعه: اثر لنگر چیست؟ (در این مقاله با یک خطای شناختی آشنا می‌شوید که باعث می‌شود بر اساس اطلاعات اولیه، دربارهٔ یک موضوع قضاوت کنیم.)

اثر هاله ای در مدیریت

هیچ انسانی از سوگیری‌های شناختی مصون نیست؛ حتی اگر در بالاترین سطح مدیریتی باشد. اگرچه می‌توانید از این تکنیک برای ترغیب دیگران و ساخت تصویر مثبت استفاده کنید، اما باید حواستان باشد که تصمیم‌های مهم را تحت تاثیر اثر هاله نگیرید.

بی‌توجهی به اثر هاله ای در مدیریت، دو مشکل بزرگ ایجاد می‌کند:

  • قضاوت کارکنان بر اساس یک رفتار خاص: هالو افکت، گاهی باعث می‌شود که برای انجام کارها، سراغ نیروهای اشتباهی بروید؛ مثلاً چون یک فرد سرعت عمل خوبی دارد، پروژه‌ای را به او می‌سپارید، چون فکر می‌کنید کیفیت کار و دقت عملش هم بالاست، در حالی که اینطور نیست!
  • انتخاب ایده‌های تست طبق نکات ظاهری: در ارزیابی پروژه‌ها، حواستان به پیش‌داوری‌ها باشد و حتماً قبل از تصمیم‌گیری، همهٔ جوانب را به‌دقت بسنجید. بسیاری از مدیران، ایده‌های تکراری که قبلاً موفق شده‌اند یا ایده‌های کارکنان باتجربه را بدون سنجش می‌پذیرند؛ در حالی‌که ممکن است یک ایدهٔ جدید، بسیار کارآمدتر باشد.

پس حتی اگر مدیر باتجربه‌ای هستید، خیلی به قضاوت‌هایتان از افراد و شرایط تکیه نکنید و همیشه احتمالات مختلف را برای تصمیم نهایی در نظر بگیرید.

💟 پیشنهاد مطالعه: آشنایی با ۳ پلتفرم شناخت کارمندان (با کمک این پلتفرم‌ها، کارمندان خود را آنگونه که هستند بشناسید و بر اساس شایستگی‌شان با آن‌ها رفتار کنید.)

اثر هاله ای در آموزش

پژوهشی با عنوان «Student Appearance and Academic Performance» در نشریه دانشگاه شیکاگو منتشر شده است که در آن، ۴۵۰۰ دانشجو بر اساس جذابیت ظاهری در تصویر کارت دانشجویی، طبق مقیاس ۱ (غیرجذاب) تا ۱۰ (بسیار جذاب) تقسیم‌بندی شدند.

اثر هاله ای در آموزش

محققان، نمرات این دانشجویان را در کلاس‌های حضوری و آنلاین بررسی کردند؛ نتیجه جالب بود! دانشجویانی که جذابیت آن‌ها بیش از حد متوسط ارزیابی شده بود، در کلاس‌های آنلاین، نسبت به کلاس حضوری نمره‌های به‌مراتب کمتری گرفته بودند. 

💡 البته این موضوع کاملاً متقابل است؛ یعنی همانطور که ظاهر و رفتارهای اولیهٔ یک دانش‌آموز روی ذهن معلم تاثیر می‌گذارد، ویژگی‌های ظاهری معلمان هم روی دانش‌آموزان موثر است. مثلاً معلمانی که مهربان و صمیمی هستند، در ذهن دانش‌آموزان دوست‌داشتنی‌تر و داناتر ارزیابی می‌شوند.

اثر هاله ای در رفتار سازمانی

احتمالاً در فضاهای کاری متوجه شده‌اید که رفتار مشتریان یا اعضای سازمان، با کسانی که ظاهر زیبایی دارند یا خوش‌اخلاق‌تر هستند، بهتر است؛ اما شاید برایتان جالب باشد که این افراد، درآمد بالاتری هم دارند!

🧩 بر اساس مقاله‌ای از sciencedirect، گارسون‌هایی که ظاهر زیبایی دارند، سالانه ۱۲۰۰ دلار بیشتر از دیگران انعام می‌گیرند. همچنین پژوهشی دیگر، ثابت کرده است که ظاهر زیبا، روی درآمد کلی و رفاه افراد موثر است.

اثر هاله ای در مصاحبه‌های کاری، ارتقای شغلی و تفویض اختیارات در سازمان به وفور دیده می‌شود و نمی‌توان از تاثیر آن روی پیشرفت شغلی و فرهنگ سازمانی چشم‌پوشی کرد.

🧩 تفاوت هالو افکت و هورن افکت چیست؟

Horn Effect یا اثر شاخ، در واقع همان اثر خطای هاله ای معکوس است. این سوگیری شناختی، باعث می‌شود که قضاوت‌های منفی ما از یک شخص، برند یا محصول، روی نگاه ما به ویژگی‌های مثبتش هم موثر باشد.

بر اساس Horn Effect، حتی یک ویژگی منفی در یک محصول یا برند، مانند غلط املایی در سایت، استفاده از رنگ یا فونت نادرست و… باعث می‌شود که مشتری آن محصول یا برند را غیر قابل‌ اعتماد یا بی‌کیفیت ارزیابی کند. 

⭐ وارن بافت (Warren Buffett)، اقتصاددان آمریکایی در این باره می‌گوید:«بیست سال طول می‌کشد شهرتی به‌دست آورید و پنج دقیقه طول می‌کشد تا آن را خراب کنید؛ اگر به این موضوع فکر کنید، کارها را به‌شکل متفاوتی انجام خواهید داد!»

۸ روش استفاده از اثر هاله ای در بازاریابی

شما می‌توانید با ایجاد اثر هاله ای در ذهن مشتری، او را متقاعد کنید که از شما خرید کند؛ چگونه؟ با کارهای زیر:

تمرکز روی محصولات شاخص

برند بیک به چه چیزی مشهور است؟ قطعاُ اولین چیزی که به ذهنتان رسید، خودکار بود؛ اما این برند، عطر، تیغ اصلاح، مداد، لاک غلط‌گیر، اتود و حتی فندک هم تولید می‌کند. کیفیت خوب محصول شاخص این برند (یعنی خودکار بیک) باعث شده است که محصولات دیگر هم مشتری داشته باشند.

آیفون در اپل، بیگ‌مک در مک‌دونالد، ویندوز در مایکروسافت و Air Jordan در نایک، همگی محصولات شاخصی هستند که برای این برندها، اثر هاله ای ایجاد کرده‌اند.

آیفون برای برند اپل اثر هاله ای ایجاد کرده است.

اما شما چطور بفهمید کدام محصول شاخص است؟ چند کار باید انجام دهید:

۱- از خود مشتری‌ها بپرسید؛ یک نظرسنجی تدوین کنید و ببینید مشتری‌ها با شنیدن نام برند، کدام محصول را به‌یاد می‌آورند.
۲- آمار فروش را بررسی کنید؛ کدام محصول شما سهم بازار بیشتری دارد و سودش پایدارتر است؟ همان می‌تواند محصول شاخص باشد.
۳- آغازگران شهرت برند را به‌یاد بیاورید؛ بعضی محصولات ممکن است الان تولید نشوند، اما چون اولین بوده‌اند، محصول شاخص شما باشند.

⭐ در این مسیر، استفاده از ماتریس BCG خیلی می‌تواند کمکتان کند؛ چون سهم بازار، رشد بازار و گردش مالی هر محصول را نشان می‌دهد و می‌توانید با کمک آن، بفهمید کدام محصول جای رشد بیشتری دارد.

بهبود هویت بصری

طبیعی است که هیچکس در یک رستوران کثیف که لباس کارکنانش لکه دارد غذا نمی‌خورد؛ حتی اگر خوشمزه‌ترین غذاهای دنیا در آنجا سرو شوند! یادتان باشد که برعکس تمام آموزه‌های اخلاقی و فرهنگی، همهٔ ما «کتاب را از روی جلدش قضاوت می‌کنیم.»؛ به همین خاطر باید تمام تلاشتان را بکنید که در نگاه اول، خوب به‌نظر برسید.

اولین چیزی که مشتری از برند شما می‌بیند چیست؟ لوگو؟ سایت؟ بسته‌بندی محصول؟ شاید هم کارکنان فروشگاه! در کل، هر چیزی که در نگاه اول دیده می‌شود و جزو هویت بصری شماست، باید زیبا، شکیل و مقبول باشد.

برای ایجاد اثر هاله ای کارهای زیر را انجام دهید:

🔹 اگر فروشگاه فیزیکی دارید، آن را تمیز و مرتب نگه دارید؛
🔹 ترجیحاً کارکنان لباس یک‌شکل و منظم بپوشند؛
🔹 لوگو و فونت اختصاصی را در تمام محتواها رعایت کنید؛
🔹 سایت را ساده، کاربردی و ساختارمند طراحی کنید؛
🔹 از بسته‌بندی زیبا و باکیفیت برای محصول استفاده کنید.

💟 پیشنهاد مطالعه: برای جلب اعتماد مشتریان فروشگاه اینترنتی چکار کنیم؟

استفاده از سلبریتی‌ها در تبلیغات

شاید تکرار تصویر بازیگران و فوتبالیست‌ها در بنرهای تبلیغاتی، باعث شده باشد که این کار (لااقل در جامعهٔ ما!) کمی کلیشه‌ای و بی‌اثر به‌نظر برسد؛ اما پژوهشی از Harvard Business School نشان می‌دهد که حمایت یک سلبریتی از یک برند، می‌تواند روی میزان پذیرش آن برند موثر باشد.

در واقع، وقتی یک فرد محبوب و مشهور، محصول شما را تبلیغ می‌کند، حس خوب طرفدارانش را به کسب‌وکار شما انتقال می‌دهد و باعث می‌شود ذهن مشتری هنگام انتخاب، جانبدارانه عمل کند.

🧩 نمونه‌اش هم که خیلی زیاد است؛ پژمان جمشیدی در شهر فرش، امین حیایی در تبلیغات سس بیژن، نیکی کریمی در تبلیغات دوو و حسن یزدانی در تبلیغات میلکوم، همه نمونه‌هایی از این تکنیک هستند.

استفاده از سلبریتی‌ها در تبلیغات، نمونه ایجاد اثر هاله ای

تبلیغات باکیفیت در فضای مناسب

هرچه محتواهای تبلیغاتی شما جالب‌تر باشند، احتمال خرید مشتری‌ها بیشتر می‌شود؛ چون یک هالهٔ مثبت دور نام برند شما می‌بینند!

🧩 فرض کنید یک مدرسهٔ غیرانتفاعی، به‌تازگی در منطقهٔ محل زندگی شما تاسیس شده است که ادعا می‌کند از جدیدترین تکنولوژی‌های آموزش استفاده می‌کند؛ اما بنر تبلیغاتی که در خیابان نصب کرده است، با فونت Arial، تصاویر درهم‌ریخته و رنگ‌های ناهمگون طراحی شده‌اند. چه فکری دربارهٔ این مدرسه خواهید کرد؟

از چنین مدرسه‌ای انتظار می‌رود که یک کلیپ تبلیغاتی باکیفیت در فضای مجازی منتشر کند و بنرهای فیزیکی‌اش هم جذاب‌تر و چشم‌نوازتر باشند.

اگر می‌خواهید تبلیغات موثر و باکیفیتی اجرا کنید، پیشنهاد می‌کنم مقاله‌‌های زیر را بخوانید:‌

اینفلوئنسر مارکتینگ

بر اساس آمارها، اندازهٔ بازار اینفلوئنسر مارکتینگ در سال ۲۰۲۵ در آمریکا، به ۳۲.۵ میلیارد دلار خواهد رسید؛ این روند رشد را می‌توانید به بخش‌های دیگر دنیا از جمله ایران هم تعمیم دهید.

رشد اینفلوئنسر مارکتینگ به عنوان یکی از راه های جذب مشتری

Influencer در لغت یعنی «تاثیرگذار»؛ پس نیازی به توضیح نیست که چرا این افراد می‌توانند در ایجاد سوگیری اثر هاله ای موثر باشند! فقط اگر می‌خواهید تبلیغ محصول و برند را به یک اینفلوئنسر بسپارید و از این راه، نگرش مثبتی به برند ایجاد کنید، چند نکته را در نظر بگیرید:

  • از افراد فعال در حوزهٔ خودتان استفاده کنید؛ یک بیوتی‌بلاگر، هرچقدر هم محبوب باشد، گزینهٔ خوبی برای معرفی ابزار صنعتی نیست؛
  • دقت کنید که شهرت آن فرد مثبت باشد؛ افرادی که با فحاشی، توهین و تمسخر در فضای مجازی مشهور می‌شوند، گزینهٔ خوبی برای ساخت اثر هاله نیستند؛
  • ترجیحاً محتوا را مشارکتی تولید کنید؛ اگر محتوا بیش از حد تبلیغاتی باشد، مخاطب به آن اعتماد نمی‌کند. پس از خود اینفلوئنسرها کمک بگیرید و محتوایی سازگار با سایر محتواهای آن‌ها تولید کنید.

⚡ فقط حواستان باشد که اینفلوئنسرها، حتی با یک اشتباه می‌توانند برای برند و محصول شما «هورن افکت» ایجاد کنند؛ پس در استفاده از این تکنیک، خیلی دقت و احتیاط به‌ خرج دهید.

همکاری با برندهای بزرگ

اگر سری به صفحهٔ اول سایت‌های ارائهٔ خدمات بزنید، می‌بینید که همکاری با برندهای بزرگ را در همان بخش‌های نخست، به رخ کشیده‌اند. مثلاً لیموهاست، در Home page به این نکته اشاره کرده که به ژاکت، تسمینو، بازار،میهن وردپرس، راست‌چین و همیار آکادمی خدمات ارائه کرده است.

همکاری لیموهاست با برندهای مشهور

🧐 چرا این کار مهم است؟ چون اگر برندی که با آن همکاری کرده‌اید، معتبر و محبوب باشد، اعتبارش را به برند شما هم انتقال می‌دهد و تصویر کلی مثبتی در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند. 

💟 پیشنهاد مطالعه: تایید اجتماعی یا Social Proof چیست؟

تاکید روی ارزش‌ها

وقتی به مشتری نشان دهید که به ارزش‌های مورد نظر او پایبند هستید، یک اثر هاله ای مثبت برای کسب‌وکار خود در ذهن او ایجاد می‌کنید. چطور؟ بگذارید با مثالی از McDonald’s و Subway موضوع را روشن کنم:

اثر هاله ای در انتخاب برند ساب‌وی توسط مشتریان موثر است

📊 در یک پژوهش، از مشتری‌هایی که در مک‌دونالد و ساب‌وی غذا می‌خوردند، خواسته شد که کالری وعدهٔ غذایی خود را حساب کنند.

نتیجه جالب بود؛ اگر مردم دو وعدهٔ غذایی با کالری مشابه (۱۰۰۰ کالری) می‌خوردند، حس می‌کردند که غذاهای ساب‌وی، کالری کمتری دارد؛ به همین دلیل، نوشابه، سیب‌زمینی و مخلفات بیشتری سفارش‌ می‌دادند.

دلیلش این است که ساب‌وی از همان ابتدا، خود را یک «برند غذای سالم» معرفی کرده است، نه غذای فوری. به همین دلیل، هالهٔ ذهنی مردم دربارهٔ آن، مثبت‌تر از مک‌دونالد است.

شما هم با تاکید روی ارزش‌هایی مثل سلامتی، کمک به نیازمندان، حمایت از محیط زیست و … می‌توانید چنین هاله‌ای برای برند خود بسازید.

💟 پیشنهاد مطالعه: متقاعدسازی مشتری با روش‌های علمی و روانشناسی

اطمینان از عملکرد درست محصول

در نهایت، مهم‌ترین نکته را آخر می‌گویم تا یادتان بماند: حتی اگر زیباترین محصول دنیا را تولید کنید، مشتری در نهایت به عملکرد و کارایی آن نگاه می‌کند! اثر هاله ای، بر مبنای تجربهٔ کلی مشتری از برند شما ساخته می‌شود؛ یعنی هم ظاهر، هم کاربرد.

🧐 چاره چیست؟ بروید سراغ همان نقاطی که مشتری با آن‌ها چالش دارد و رفعشان کنید.

برای اینکه عملکرد محصول را دقیقاً طبق نیاز مشتری تقویت کنید، می‌توانید دو کار انجام دهید:

  • از مدل کانو کمک بگیرید؛ این مدل به شما نشان می‌دهد که کدام قابلیت‌های محصول برای مشتری مهم‌تر هستند؛
  • از حلقه بازخورد استفاده کنید؛ ببینید مشتری‌ها در نظرسنجی، بخش پشتیبانی یا هنگام مرجوعی محصول روی کدام نکات تاکید می‌کنند و از همان‌ها استفاده کنید.

در کل، هرچه تعامل با مشتری را بیشتر کنید و نظرش را بیشتر بدانید، نتیجهٔ بهتری خواهید گرفت.

مزایا و معایب اثر هاله ای برای کسب‌وکار

اثر هاله ای درست مانند سایر تکنیک‌های روانشناسی در فروش، مثل یک شمشیر دو لبه است؛ همانقدر که به شما سود می‌رساند، می‌تواند مضر هم باشد. در جدول زیر، می‌توانید ببینید که هالو افکت، چه خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد:

مزایا معایب
تنها یک تجربهٔ مثبت، می‌تواند تصویر کلی برند را در ذهن مشتری ارتقا دهد و در هزینه‌های بازاریابی صرفه‌جویی خواهد شد. اثر هاله ای معکوس (همان هورن افکت) باعث می‌شود تنها یک تجربهٔ منفی، کل سابقهٔ درخشان شما را لکه‌دار کند.
اثر هاله ای باعث می‌شود مشتریان به بازگشت و خرید مجدد محصولات شما ترغیب شوند؛ پس انگیزهٔ وفاداری به برند را بالا می‌برد. این سوگیری شناختی گاهی باعث ادراک غیرواقع‌بینانه می‌شود؛ مثلاً ممکن است مشتریان صرفاً به دلیل دید مثبت به برند، نقص‌ها را نادیده بگیرند و بعداً که متوجه‌شان شدند، ناراضی شوند.
کمپین‌های بازاریابی، با کمک هالو افکت موثرتر می‌شوند؛ مثلاً حمایت یک سلبریتی، خیلی سریع تصویر مثبتی از برند در ذهن‌ها می‌سازد. تکیهٔ برندها به اثر هاله ای، باعث سهل‌انگاری در رشد و توسعه می‌شود؛ یعنی برندها چون فکر می‌کنند تصویر خوبی در ذهن مشتریان دارند، دیگر برای رشد تلاش نمی‌کنند.

مثال‌ اثر هاله ای در بازاریابی

بزرگ‌ترین برندها در داخل و خارج از کشور‌، از اثر هاله ای در فروش و بازاریابی استفاده می‌کنند؛ در ادامه، سه نمونهٔ مشهور و موفق را با هم بررسی می‌کنیم:

اپل (Apple)

لوگوی اپل

برند اپل، بخش بزرگی از شهرت و محبوبیتش را مدیون سوگیری اثر هاله ای است. این برند، در زمینهٔ تولید دو محصول شاخص، خیلی قوی عمل کرد: مک‌بوک و آیفون. کیفیت بالای این دو محصول، باعث شد هاله‌ای مثبت دور نام اپل شکل بگیرد. 

این روزها نام هرچیزی که در کنار اپل باشد، اعتبار می‌یابد؛ هدفون بی‌سیم؟ ایرپاد، ساعت هوشمند؟ اپل واچ، سریال تلویزیونی؟ اپل تی‌وی.

⭐ در کل، مردم خیلی سریع به این برند اعتماد می‌کنند؛ چون به واسطهٔ همان دو محصول شاخص، از قبل برایشان ثابت‌شده و معتبر است.

اسنپ (Snapp)

لوگوی اسنپ

اسنپ زمانی خدمات تاکسی اینترنتی را در ایران گسترش داد که مردم هنوز از سرعت خدمات اینترنتی جدید (مانند خرید آنلاین و حضور در سوشال مدیا) شگفت‌زده بودند. همین باعث شد این شیوهٔ نوین حمل و نقل، در یادها ماندگار شود و یک هالهٔ مثبت برای نام اسنپ بسازد.

🎯 بعدها، وقتی اسنپ فود، اسنپ مارکت، اسنپ دکتر و … وارد بازار شدند، خیلی سریع‌تر مسیر رشد را طی کردند؛ دلیلش هم چیزی نبود جز اثر هاله ای! چون یک تجربه از اسنپ خوب بود، پس مشتری‌ها با خودشان گفتند:«حتماً این یکی هم خوب است!»

💟 پیشنهاد مطالعه: دیجی‌کالا، اسنپ و تپسی: برنامه وفاداری مشتریان کدام یک موفق‌تر است؟

نایک (Nike) و مایکل جردن

همکاری نایک با بسکتبالیست مشهور، مایکل جردن، یکی از موفق‌ترین نمونه‌های همکاری با سلبریتی‌هاست. این همکاری، باعث شد هاله‌ای مثبت دور نام کفش‌های نایک شکل بگیرد.

💡 ورزشکار بودن مایکل جردن،‌ موفقیت او و محبوبیتی که داشت، به محصول نایک اعتبار داد و باعث شد یک محصول، با نام اختصاصی «کفش جردن» مشهور شود.

مایکل جردن برای برند نایک اثر هاله ای ایجاد کرد

هالهٔ برند شما چیست؟

در این مقاله، گفتیم که اثر هاله ای چیست، چه کاربردهایی دارد و چطور می‌شود از آن به نفع یک کسب‌وکار استفاده کرد.

حالا باید دست به‌کار شوید؛ اول ببینید که در حال حاضر، هالهٔ دور نام برند شما، مثبت است یا منفی؟ سپس، برای تقویت، بهبود یا تغییر این هاله اقدام کنید.

اگر در این مسیر سوالی داشتید، ما همیشه اینجا پاسخگویتان هستیم.

نظر شما راجع به این محتوا چیست؟

آخرین مطالب دسته بندی علوم رفتاری در بازاریابی

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت می کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *